Voltooiing van de Afsluitdijk-vernieuwing nog niet in zicht

N.B. Het kan zijn dat elementen ontbreken aan deze printversie.

Luister naar

Renovatie Het versterken en opknappen van de Afsluitdijk wordt mogelijk pas eind 2025 voltooid. Het project gaat meer dan 2 miljard euro kosten. Verder heeft minister Harbers besloten te experimenteren met ‘getrapte’ aanbestedingen voor de spuisluizen.

foto ROBIN VAN LONKHUIJSEN/anp

‘Hier werd de dijk gesloten’, staat in sierlijke kapitalen op een gedenksteen halverwege de Afsluitdijk. ‘28 mei 1932’ staat eronder. Op deze plaats werd het laatste gat in de Afsluitdijk gedicht – zaterdag precies negentig jaar geleden. Die negentigste verjaardag was een mooi moment geweest om de renovatie van de Afsluitdijk af te ronden. Sinds 2018 bouwt de gelegenheidscombinatie van bouwconcern BAM, baggeraar Van Oord en adviesbureau Rebel in opdracht van Rijkswaterstaat aan de dijk. Maar de bouwers en het Rijk hebben de verjaardag niet gehaald. De versterking en de vernieuwing van de 32 kilometer lange dijk tussen Noord-Holland en Friesland die begon in 2018, is nu mogelijk eind 2025 klaar. Of misschien nog later.Wanneer de Afsluitdijk gereed is, hangt af van de nieuwe aanbesteding van de zogenoemde spuisluizen. De twee sluizencomplexen aan beide kanten van de dijk, bij Den Oever en bij Kornwerderzand, vormen een miljoenen kostend hoofdpijndossier. Voor Rijkswaterstaat, en voor de bouwcombinatie.De spuisluizen zijn een belangrijk onderdeel van de dijk. Ze moeten onder meer het water afvoeren van het IJsselmeer naar de Waddenzee. In het aanvankelijke ontwerp van de renovatie was geen rekening gehouden met een aantal extreme weersomstandigheden. Toen Rijkswaterstaat deze alsnog wilde laten meewegen in de verbouwing bleek dat zo veel extra werk op te leveren dat de bouwers compensatie eisten.

Lees ook dit artikel: De renovatie van de Afsluitdijk loopt flinke vertraging op door problemen met spuisluizen

Wandelaars en fietsersVrijdagavond maakte minister Mark Harbers (Infrastructuur en Waterstaat, VVD) bekend dat Rijkswaterstaat voor 238 miljoen euro heeft geschikt met de bouwcombinatie. Ook is afgesproken om het werk aan de spuisluizen uit het contract met de drie bedrijven te halen. Die werkzaamheden worden nu opnieuw aanbesteed en zullen later dan gepland worden afgerond.Wel, stelt Harbers, zal daarbij meer aandacht zijn voor wandelen en fietsen over de dijk. Tot frustratie van menig wielerclub werd de Afsluitdijk gesloten voor fietsverkeer tijdens de verbouwing.De vertraging aan de spuisluizen komt doordat aanvullend ontwerpwerk nodig bleek om te waarborgen dat de vernieuwde sluizen ook bestand zouden zijn tegen de combinatie van relatief laag water en hoge golven vanaf het IJsselmeer. Daartoe moesten de ‘hydraulische randvoorwaarden’ van het project worden aangepast. Meer waterstanden, meer golfhoogtes en meer technische data hadden de ontwerpers nodig om hun werk door te rekenen.Werkzaamheden aan de spuisluizen worden opnieuw aanbesteed en later afgerondDe vernieuwde Afsluitdijk moet een extreme storm kunnen weerstaan die één keer in de tienduizend jaar zou voorkomen. Zo moet de dijk helpen om Nederland beter te beschermen tegen de gevolgen van klimaatverandering en zeespiegelstijging.Rijkswaterstaat wist al bij aanvang van het project dat de ‘ontwerpuitgangspunten’ onvolledig waren, schrijft Harbers in de Kamerbrief. Volgens de minister zal de versterking en vernieuwing van de Afsluitdijk nu meer dan 2 miljard euro gaan kosten. Hoeveel meer hangt af van de nieuwe aanbesteding van de spuisluizen. De teller stond tot nu toe op ruim 1,7 miljard euro. De schikking geldt voor slechts een deel van de geschilpunten tussen Rijkswaterstaat en de bouwcombinatie. In 2023 zal een commissie kijken naar de nog lopende onenigheden tussen de twee partijen. Afgesproken is dat er nog maximaal 87 miljoen aan vergoedingen wordt verstrekt.Harbers schrijft ook dat Rijkswaterstaat en zijn ministerie hebben geleerd van de fouten bij het project Afsluitdijk. De werkwijze die Rijkswaterstaat hanteert bij aanbestedingen is dan ook aangepast.

De grootscheepse renovatie van de dijk tussen Noord-Holland en Friesland duurt een aantal jaren.
Foto Robin van Lonkhuijsen / ANP

Forse kostenpost, vaak ruzieGrote bouwprojecten werden tot enkele jaren geleden aanbesteed volgens zogenaamde DBFM-contracten (Design, Build, Finance, Maintain). Bij deze contractvorm zijn de bouwconsortia verantwoordelijk voor alle aspecten van grote infrastructurele projecten. Van het ontwerp tot de bouw, het onderhoud en de financiering: alles werd in één geïntegreerde opdracht aangenomen.Doordat het hele proces door één consortium wordt uitgevoerd, kunnen de kosten laag blijven – zo was het idee. De praktijk wees anders uit. Bouwbedrijven, waarvan de marges al langer onder druk staan, liepen te grote risico’s als er iets misging in het bouwtraject. Een gewijzigd ontwerp, vertraging door niet-verleende vergunningen of nieuwe eisen van de opdrachtgever (vaak de overheid) betekenden een forse kostenpost – en vaak ook ruzie tussen bouwbedrijven en Rijkswaterstaat.Na slepende conflicten over kostenoverschrijdingen bij onder meer het Zuidasdok, de Zeesluis IJmuiden en de Afsluitdijk wil minister Harbers niet langer werken met DBFM-contracten. In plaats daarvan wordt er nu geëxperimenteerd met ‘getrapte’ aanbestedingen, wat wil zeggen dat d …

Lees verder…….

UA-153105726-1